آموزش تعمیر لامپ کم مصرف LED ال ای دی

آموزش تعمیر لامپ کم مصرف LED ال ای دی

لامپ ها نیز مثل هر وسیله برقی دیگر به مرور زمان شاهد تحولات ساختاری بسیاری شده است به طوری که در حال حاضر وقتی برای خرید لامپ به بازار می روید با طیف وسیعی از محصولات مختلف با شکل شمایلی متفاوت  با شدت نور های مختلف و… مواجه خواهید شد .اما لامپ ها اساس کار های مختلفی دارند که در ادامه چند مدل از پرکاربرد ترین لامپ ها را با هم بررسی می کنیم.

انواع لامپ ها چیست؟

لامپ‌های معمولی رشته ای:

لامپ های معمولی ( تنگستنی یا فیلامنتی )  از محبوب‌ترین و قدیمی‎ترین نوع لامپ ها هستند که هنوز هم درصد زیادی از روشنایی های مصرف کنندگان را تامین می کنند . کار این نوع لامپ ها بسیار ساده‌ است به طوری که جریان الکتریکی عبوری از رشته تنگستن باعث درخشندگی و روشنایی لامپ می شود.بعد از قطع یا سوختن این رشته لامپ برای همیشه خاموش می شود.

لامپ های فلورسنت کم مصرف:

لامپ های فلورسنت که به  سری لامپ های کم مصرف قدیمی شناخته شده اند هر کدام با ساختار نسبتا یکسان ولی با ظاهری مختلف عرضه می‌شوند.این لامپ ها طول عمر نسبتا بالا و نور یکدستی دارند که تا چند سال پیش محبوبیت فراوانی داشته اند و هنوز با وجود تکنولوژی های جدیدتر مورد استفاده قرار میگیرند. این نوع لامپ ها نقطه ضعف بزرگی داشته و در زمانی که شکسته می شود ، گاز سمی درون آن به سرعت پخش شده و موجب آلودگی محیط می‌شود.این آلودگی بسیار سمی است و نباید در معرض مستقیم آن قرار گرفت یا حداقل باید به مدت ۱۵ دقیقه از آن دور بود و سپس اقدام به جمع آوری بقایای آن نمود. این لامپ ها از دوبخش تشکیل شده اند یکی شیشه ای مارپیچ شکل که نور افشانی میکند و دیگر قسمت بلاست یا همان برد تغذیه.در مورد تعمیر این لامپ ها همینجا باید گفت که به منطقی نیست. زیرا در اکثر موارد ، عمر بخش شیشه ای شکل و گاز در آن به پایان می رسد قبل از آنکه برد بلاست و سویچینگ آن آسیب ببیند. قسمت شیشه ای نیز قابل تعمیر نیست و باید عوض شود. پس در موردی که بلاست زودتر آسیب دیده است،اگر تعمیری روی آن صورت گیرد ممکن است به زودی عمر بخش شیشه ای نیز به پایان رسیده و لامپ خاموش شود.

آموزش تعمیر لامپ کم مصرف

لامپ های ال ای دی LED کم مصرف  :

لامپ های ال ای دی LED  ابتدا به عنوان چراغ های هشدار دهنده در وسایل های الکترونیکی کاربرد داشت. اما امروزه فاکتور مهمی با عنوان میزان مصرف برق وارد زندگی روزمره ما شده و اهمیت این نوع لامپ ها را بیشتر نشان داده ، چرا که مصرف انرژی آنها بسیار کم است تا جایی که می‌توان انتظار داشت تا در آینده ای نه چندان دور ، تمامی سیستم های روشنایی بر پایه‌ی چراغ های ال ای دی ساخته شوند . دوام بالا و ساختار به نسبت کوچک آن در کنار مصرف فوق العاده پایین از ویژگی های منحصر به فرد این نوع چراغ هاست که بازده آن ها را افزایش داده است.مزیت بعدی که نمیتوان آن را نادیده گرفت سادگی کارکرد این لامپ ها است .این ویژگی باعث میشود که این نوع لامپ ها قابلیت تعمیر ساده ای نیز داشته باشند.

اما چطور لامپ ال ای دی LED را تعمیر کنیم؟ برای اینکه بتوانیم یک لامپ کم مصرف را تعمیر کنیم باید ابتدا بدانیم که داخل آن از چه بخش هایی تشکیل شده و قسمت آسیب دیده کدام است.در تصویر زیر می توانید داخل یک لامپ کم مصرف را مشاهده کنید.

ساختمان داخلی لامپ ال ای دی LED کم مصرف

تقریبا داخل تمام لامپ های ال ای دی مشابه هم است. ال ای دی های SMD(نوع نصب آن ها) بر روی صفحه آلومینیومی با سیم های به هم متصل شده اند که به وسیله یک برد تغذیه روشن می شوند .این قطعات فلزی در لامپ ها معمولا برای خنک کردن ال ای دی ها و برد تغذیه استفاده می شود و بسته به توان تولیدی نور لامپ ، بزرگ و کوچک هستند.هرچه توان لامپ کم مصرفی بیشتر باشد، حرارت تولید شده در ال ای دی LED ها و برد تغذیه آن نیز بیشتر است و بنابراین اندازه و مقدار فلزهای بیشتری برای گرم نشدن بیش از حد آستانه و نسوختن المانهای داخلی نیاز دارند.

داخل لامپ کم مصرف ال ای دی LED چیست

شروع عیب یابی لامپ LED ال ای دی کم مصرف

مهم ترین نکته ای که برای شروع تعمیر لامپ کم مصرف  LED (یا هر وسایل برقی دیگر) باید در نظر بگیریم ایمنی است.حتما قبل از هر چیز لامپ را از برق جدا کنید و مراقب باشید گاهی خازن های بردهای تغذیه نیز ممکن است شارژ و دارای ولتاژ خطرناک باشند.

و آیا چراغ ال ای دی ما توجیه تعمیر دارد ؟! اگر فقط یک لامپ دارید که خراب شده بهتر است به تعمیر آن فکر نکنید . زیرا شما برای این کار نیاز به وقت ، ابزار و احتمالا خرید بعضی اقلام دارید.

تعمیر لامپ ال ای دی LED کم مصرف

در قسمت قبل با دو بخش اصلی لامپ یعنی برد تغذیه و LED ال ای دی ها آشنا شدیم. اگر لامپ شما خاموش دچار مشکل شده حتما یکی از این دو خراب است. اما در اکثر موارد این بخش ال ای دی LED لامپ است که آسیب دیده و یک یا چند عدد از ال ای دی های آن آسیب دیده.این اتفاق اکثرا به علت بیش از حد گرم شدن لامپ و یا نوسانات برق اتفاق می افتد.برد تغذیه لامپ های کم مصرف در اکثر موارد دچار مشکل نمی شوند زیرا LED ها توان زیادی مصرف نمی کنند و این باعث می شود که برد های تغذیه فشار زیادی را برای روشن نمودن LED ها تحمل نکنند.همچنین بردهای تغذیه در لامپ های مختلف ساختار و مدارات بسیار متنوعی دارند و نوشتن نسخه ای واحد برای آنها کاری غیر ممکن است اما سعی میکنیم تا حدی شما را با آن آشنا نماییم.

برای باز کردن یک لامپ کافیست تا با کمی فشار قاب شفاف سفید رنگ روی لامپ را جدا کنید بعد از آن برای خارج کردن صفحه ال ای دی LED ها و دسترسی به برد تغذیه یک پیچ گوشتی دو سو را ، زیر صفحه آلومینیومی اهرم کنید.در تصویر زیر می توانید باز شده یک لامپ را مشاهده نمایید.

باز کردن لامپ ال ای دی کم مصرف
باز کردن لامپ کم مصرف

تعمیر برد منبع تغذیه لامپ LED کم مصرف

به طور کلی کار برد تغذیه لامپ کم مصرف ال ای دی تبدیل ولتاژ AC برق شهر به ولتاژ DC و کاهش آن است زیرا ال ای دی LED ها فقط با برق مستقیم DC روشن می شوند و سطح ولتاژ کاری لامپ ها به تعداد و سری یا موازی بودن LED آنها بستگی دارد که در بخش تعمیر LED ها با آن بیشتر آشنا می شویم.

در تصاویر زیر پشت و روی یک برد تغذیه لامپ ال ای دی را مشاهده می کنید. برق شهر بعد از عبور از مقاومت ورودی ، از یک پل دیدوی گذشته و DC یکسو می شود.این ولتاژ در دو خازنی که روی برد مشخص شده و نزدیک به هم هستند ذخیره می شود(مراقب باشید ممکن است این خازن ها حتی بعد از جدا شدن از برق تا چند ساعت ولتاژ تا ۳۰۰ ولت را در خود ذخیره داشته باشند که بسیار خطرناک است). یک آی سی IC کنترل کننده سوئیچینگ SMPS، ولتاژ را به اندازه ای که در طرف دوم ترانس مورد نیاز LED ها است در سمت اولیه سوئیچ می کند.یعنی با القای ولتاژ در سر اولیه ترانس ،ولتاژ مورد نظر را در سمت دوم ترانس ایجاد می کند که در خازن سوم روی برد ذخیره می شود و بعد از آن به ال ای دی ها رفته و آنها را روشن می کنند.ولتاژ برق شهر متغیر است و گاهی حتی تا ۷۰ ولت بسته به توزیع برق و سیمکشی ساختمان نوسان دارد ، کار این آی سی هوشمند SMPS این است که این تغییرات ولتاژ باعث تغییر ولتاژ در خروجی نشود و همواره ولتاژی ثابت برای LED ها تامین نماید و از سوختن LED ال ای دی ها جلوگیری کند.

تعمیر برد لامپ ال ای دی LED کم مصرف
آموزش تعمیر برد لامپ ال ای دی LED (پشت برد)
تعمیر برد لامپ ال ای دی LED
آموزش تعمیر برد لامپ ال ای دی LED (روی برد)

اما این فقط یک مدل از بردهای لامپ های کم مصرف است. همانطور که گفتیم این برد ها تنوع مداری و المانی زیادی دارند و نمی توان روش تعمیر یکسانی برای آنها بیان کرد.اما همه آنها کاهنده و DC کننده هستند.همچنین اکثر آنها در بخش آی سی SMPS و سوئیچینگ به مشکل می خورند , و معمولا آی سی آنها در بازار موجود نیست و به سفارش یک کمپانی خاص تولید شده است.

آیا برد تغذیه لامپ کم مصرف خراب است؟

برای اینکه به این موضوع پی ببریم نیاز به ولت متر خواهیم داشت.با رعایت جوانب احتیاط و اصول ایمنی ورودی برق شهر را با یک سیم رابط و یا بستن در یک هولدر لامپ وصل کنید ، ولت متر را در حالت DC گذاشته و ولتاژ را در سمت اتصال به LED ال ای دی ها اندازه گیری کنید، اگر ولتاژ ثابت و بدون تغییر مشاهده می کنید برد شما سالم است و در غیر این صورت برد خراب شده.

اگر آی سی ها و مقاومت ها ظاهرا سالم اند ، معمولا خازن های روی برد خراب هستند و این مشکل اکثرا در لامپ هایی که چشمک می زنند و یا سوسو دارند ایجاد شده است.

خازن ها را با ولتاژ و ظرفیت یکسان عوض نمایید . آیا مشکل هنوز برطرف نشده است؟ احتمالا تعمیر برد برای شما دشوار خواهد شد. اگر همچنان برای تعمیر برد پافشاری دارید احتمالا نیاز به مشاوره با یک متخصص الکترونیک خواهید داشت.

تعمیر صفحه ال ای دی لامپ LED کم مصرف

اگر برد تغذیه شما سالم است حتما یک یا تعدادی از ال ای دی LED های لامپ شما سوخته است. همیشه ” تعداد ال ای دی ها ” ، ” ولتاژ کاری هر یک” و ” توان آنها ” در لامپ های مختلف متفاوت است.در تصویر زیر سه لامپ مختلف را می بینید که با هم در این موارد تفاوت دارند. پس برای تعمیر و تعویض LED ها باید به این نکات توجه نمود.

معمولا فقط یک یا چند عدد از LED های روی صفحه سوخته اند.چطور آنها را پیدا و تعویض کنیم؟

آموزش تعمیر لامپ LED کم مصرف

چطور ال ای دی LED های سوخته را پیدا کنیم؟

تقریبا در تمامی لامپ های ال ای دی کم مصرف چراغ های LED روی صفحه آلومینیومی با هم سری ، و یا از چند مجموعه سری ، که در نهایت با هم موازی شده اند(سمت راست شکل پایین) ساخته شده اند . در هر بخش سری اگر حداقل یکی از LED ها سوخته باشند دیگر آن مجموعه سری روشن نمی شود.پس اگر لامپ شما فقط یک مجموعه سری باشد (در لامپ های با توان کم و کوچکتر) و حداقل یکی از LED ها بسوزد ،لامپ خاموش خواهد شد و اگر لامپ دارای چند مجموعه سری باشد که با هم موازی شده (در لامپ های بزرگتر و با توان بیشتر) فقط آن ردیف سری که حداقل در آن یک LED سوخته خاموش خواهد شد و بسته به آرایش چینش LED ها مثلا ممکن است یک سمت لامپ کم نور تر یا خاموش شود.با دقت در تصویر زیر می توانید متوجه مفهوم سری و موازی LED ها روی لامپ شوید.

مدار لامپ کم مصرف ال ای دی LED
مدار لامپ کم مصرف ال ای دی LED

برای تست هر ال ای دی نیاز به یک باتری کتابی ۹ ولت و یک مقاومت ۲۰۰ اهم یا کمی بیشتر دارید.در شکل زیر روش تست ال ای دی LED نشان داده شده است.سر قرمز رنگ سیم باتری کتابی را که مثبت است به یک سمت مقاومت متصل کنید و سمت دیگر مقاومت را به سر مثبت ال ای دی بزنید ، ال ای دی ها دارای دو سر مثبت و منفی هستند که سر منفی معمولا با یک زائده گوشه ای مشخص شده در تصویر بالا می توانید یک نمونه از آن را ببینید.سر مشکی باتری را نیز به منفی ال ای دی بزنید، اگر ال ای دی سالم باشد روشن خواهد شد.و اگر روشن نشود سوخته و باید تعویض شود.

تست ال ای دی LED لامپ کم مصرف

چند نکته

  1. توجه داشته باشید اگر مثبت و منفی را زمان تست ال ای دی برعکس وصل کنید ال ای دی روشن نخواهد شد، و این اشتباه باعث خراب شدن ال ای دی سالم نخواهد شد.
  2. همچنین مقاومت می تواند قبل و بعد از ال ای دی قرار گیرد یعنی در تصویر بالا در مسیر مشکی باشد
  3. اندازه قسمت فلزی ال ای دی ها کوچک است و ممکن است سیم شما درست به آن اتصال پیدا نکرده باشد ، برای اطمینان از اتصال سیم به LED می توانید مثل ما از یک سوزن ( تصویر زیر) استفاده کنید.
  4. بهتر است ال ای دی های سالم یکی از لامپ ها را خارج نمایید و برای تعمیر بقیه لامپ های خراب همان مدل استفاده کنید.اما می توانید با اندازه گیری ولتاژ ترمینال صفحه ال ای دی ها با ولت متر و تقسیم آن بر تعداد ال ای دی های سری روی صفحه ولتاژ کاری یک LED را بدست آورید و از بازار LED مشابه را تهیه کنید.مثلا اگر ولتاژ ۳۰ ولت بود و ۱۰ ال ای دی روی صفحه دارید ، LED های شما ۳ ولت هستند
  5. اگر قصد دارید ال ای دی را از بازار خرید کنید، توجه داشته باشید تا حدودا هم اندازه باشند و در جای خالی ال ای دی شما جا شده و قابل لحیم باشد.
آموزش تست لامپ های ال ای دی LED

چطور ال ای دی LED های سوخته را تعویض کنیم؟

بعد از علامت گذاری LED های معیوب برای تعویض ال ای دی ها ، نیاز به هویه ،هیتر و مهرات خواهید داشت.اگر هیتر ندارید این کار سخت ترین بخش تعمیر شماست و باید کمی تمرین کنید. ابتدا صفحه ال ای دی را از لامپ جدا کنید و آن را با یک وسیله فلزی بگیرید تا دست شما نسوزد (مثل پنس ، گیره سوسماری ، دمباریک) زیر ال ای دی معیوب را با هیتر گرم کنید و با هویه به هر دو سمت ال ای دی حرارت دهید تا از جایش خارج شود. ولی اگر هیتر ندارید از دو هویه برای خارج کردن ال ای دی استفاده کنید و هر دو سمت ال ای دی LED را با هویه گرم کنید و کمی از سیم قلع را به هر دو سمت آن اضافه کنید ، کم کم ال ای دی سست شده و از جایش حرکت می کند.اگر دو هویه ندارید با کمی دقت و تلاش می توانید با یک شمع کار هیتر را انجام دهید و زیر صفحه ال ای دی معیوب را گرم کنید و با یک هویه آن را خارج کنید.به همین شکل نیز ال ای دی سالم را لحیم نمایید.

چند نکته برای تعویض و لحیم ال ای دی ها

  1. گرم کردن طولانی مدت صفحه ال ای دی ها باعث می شود تا قسمت های پلاستیکی LED های روی صفحه آب شده و آسیب ببینند.پس سرعت عمل داشته باشید.
  2. هنگام نصب ال ای دی جدید دقت کنید که دو سمت آن از زیر با قلع به هم متصل نشده باشند و هر دو سر مثبت و منفی با میزان قلع مناسب به صفحه وصل شده باشند زیرا از طریق این اتصال علاوه بر جریان الکتریکی حرارت ایجاد شده در LED نیز به صفحه انتقال پیدا می کند تا بیش از حد گرم نشود و خنک بماند
  3. حتما بعد از نصب ال ای دی جدید بگذارید تا مقداری خنک شود و قبل از اتصال آن به برق شهر آن را به روش تست ال ای دی در بالا ، با باتری کتابی آزمایش نمایید تا از صحت لحیم کاری مطمئن شوید.

آموزش های اشتباه در تعمیرات لامپ کم مصرف LED

حتما شما نیز نمونه ویدیو و یا عکس های تعمیرات چراغ های LED  را در شبکه های اجتماعی و سایت ها مشاهده کرده اید که در آن ها با روش های غیر اصولی و حتی گاها خطرناک موجب تعمیر موقتی چراغ ها ولی در نهایت باعث خراب کردن چراغ های کم مصرف ال ای دی شده است. هرچند بعضی از آموزش ها به اسم افزایش طول عمر ال ای دی ها و بعضا کاربردی هم هستند اما مهمترین فاکتور طول عمر لامپ های کم مصرف را کیفیت مدار تغذیه و جنس LED های آن خواهد ساخت. عموما لامپی که قیمت بالاتری داشته باشد با کیفیت تر بوده و بیشتر عمر خواهد نمود.

تصور اشتباه در تعمیر لامپ های ال ای دی LED

گفتیم لامپ های کم مصرف ال ای دی LED دسته چند تایی سری(که در نهایت با هم موازی هستند) و یا تکی سری از LED را در خود دارند که اگر حداقل یکی از ال ای دی ها بسوزد آن دسته سری خاموش خواهد شد. همه جا این پیشنهاد غلط برای تعمیر لامپ های ال ای دی ارائه می شود که LED یا LED های معیوب را خارج کرده و جای مثبت و منفی آن را بر روی صفحه ال ای دی ها اتصال کوتاه شود ، درست است که این عمل باعث روشن شدن موقت لامپ خواهد شد.اما به سرعت بقیه LED ها نیز سوخته و لامپ دوباره خاموش خواهد شد.سرعت آن بستگی به تعداد LED های سوخته و ال ای دی های کل صفحه خواهد داشت.این عمل غلط باعث میشود تا ولتاژ ال ای دی های حذف شده بر روی الباقی ال ای دی LED های سالم پخش شود و در واقع آنها با ولتاژی بیش از ولتاژ کاری خود روشن می شوند و دما و جریان آنها نیز بالا رفته ، عمر آنها به شدت کاهش یابد.

تعمیر اشتباه لامپ ال ای دی کم مصرف
تعمیر های غیر اصولی

این مطلب فقط جنبه آموزشی داشته و در این مرکز هیچ گونه از لامپ های کم مصرفی تعمیر نمی گردد.

درباره GUNNERS

2 دیدگاه در آموزش تعمیر لامپ کم مصرف LED ال ای دی

[بالا]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!