جهت مشاوره یا پشتیبانی با ما تماس بگیرید
جهت مشاوره یا پشتیبانی با ما تماس بگیرید
ایمنی الکتریکی یکی از مهمترین پارامترها در تضمین سلامت بیماران و عملکرد بیخطر تجهیزات پزشکی است. در این مقاله، به زبان ساده و کاربردی، مراحل و اصول انجام تست ایمنی الکتریکی تجهیزات پزشکی را شرح میدهیم تا تکنسینهای فنی، مهندسان پزشکی و پرسنل بیمارستانی بتوانند با اطمینان بیشتری از صحت عملکرد دستگاهها اطمینان حاصل کنند.
تست ایمنی الکتریکی مجموعهای از آزمونها و اندازهگیریهاست که برای بررسی میزان نشت جریان، مقاومت عایق، مقاومت اتصال زمین و سایر فاکتورهای ایمنی در تجهیزات پزشکی انجام میشود. این تستها مطابق با استاندارد IEC 60601 و یا استاندارد ملی ایران (مانند ISIRI 60601) صورت میگیرند.
حفاظت از جان بیمار در برابر شوک الکتریکی
جلوگیری از عملکرد نادرست تجهیزات حیاتی
کاهش ریسک آتشسوزی یا انفجار
رعایت الزامات قانونی و استانداردهای بینالمللی
افزایش طول عمر مفید تجهیزات پزشکی
قبل از راهاندازی اولیه دستگاه
پس از تعمیر یا کالیبراسیون
در فواصل زمانی دورهای (PM)
بعد از جابجایی دستگاهها
البته لازم ذکر است که این تست ایمنی باید توسط یک تیم متخصص همچون دیجی برد انجام شود. در واقع ما علاوه بر تست و بررسی ایمنی الکتریکی در صورت نیاز تعمیر تجهیزات پزشکی شما را کاملا حرفه ای انجام میدهیم.
کلاس I: دستگاههایی که اتصال به زمین دارند.
کلاس II: دستگاههایی با عایق دوبل یا تقویتشده.
کلاس III: تجهیزاتی که با ولتاژ بسیار پایین کار میکنند.
همچنین دستگاهها به نوع A، B یا CF تقسیم میشوند که مشخصکننده نحوه تماس آنها با بدن بیمار است.
پیش از انجام هر تستی، باید دستگاه از نظر ظاهری مورد بررسی قرار گیرد:
بررسی سالم بودن کابلها و دوشاخه
اطمینان از عدم شکستگی قطعات بدنه
کنترل وجود برچسبهای هشدار و پلاک مشخصات
هدف از این تست، اطمینان از اتصال مناسب بین شاسی فلزی دستگاه و سیم ارت پریز است.
دستگاه خاموش باشد.
مقدار مقاومت نباید از ۰/۲ اهم بیشتر باشد.
این مرحله یکی از حیاتیترین مراحل تست ایمنی است و انواع مختلفی دارد:
اندازهگیری مقدار جریان نشتیافته از بدنه فلزی دستگاه در حالت روشن.
جریانی که ممکن است به بیمار منتقل شود. باید زیر ۱۰۰ میکروآمپر برای نوع CF باشد.
برای تجهیزات چندکاناله مانند مانیتور بیمار، تست جریان کمکی هر کانال الزامی است.
بررسی عملکرد صحیح دستگاه هنگام تعویض فاز و نول، که در بعضی کشورها با پریزهای دو شاخه کاربرد دارد.
در صورت استفاده از کلیدهای RCD، باید عملکرد این کلیدها در قطع جریان نشتی بررسی شود.
آنالایزر ایمنی الکتریکی پزشکی (Medical Safety Analyzer)
مولتیمتر دیجیتال با قابلیت اندازهگیری میلیولت و میلیآمپر
لوپ تستر یا ارت تستر
سیمهای رابط و شبیهساز بیمار (Patient Simulator)
برندهای معتبر آنالایزر شامل Fluke، Rigel، Gossen Metrawatt و SEAWARD هستند.
همیشه از تجهیزات کالیبرهشده و دارای گواهی استفاده شود.
دستگاه در حال تست نباید به بیمار یا کاربر متصل باشد.
بهتر است تست در شرایط محیطی نرمال (دما، رطوبت) انجام گیرد.
در صورت رد شدن هر یک از مراحل، دستگاه باید سریعا از سرویس خارج شود.
نتایج تست باید بهصورت دقیق در فرمهای مخصوص یا نرمافزارهای مربوطه ثبت شود و شامل موارد زیر باشد:
مشخصات دستگاه (مدل، سریال، برند)
تاریخ تست و نام اپراتور
مقادیر اندازهگیریشده برای هر تست
نتیجه نهایی (قبول/رد)
امضای کارشناس فنی یا تأییدیه مهندس پزشکی
| نوع تست | هدف | زمان انجام | جزئیات تست |
|---|---|---|---|
| تست کارخانهای | تضمین اولیه ایمنی قبل از فروش | پیش از ورود به بازار | جامع و کامل |
| تست دورهای | نگهداری پیشگیرانه | هر 6 ماه یا سالانه | سریعتر و سادهتر |
IEC 60601-1: استاندارد اصلی ایمنی تجهیزات پزشکی
IEC 62353: راهنمای تستهای دورهای
ISIRI 60601: معادل استاندارد ملی ایران
تست ایمنی الکتریکی نهتنها یک الزام قانونی و استاندارد است، بلکه تضمینی برای سلامت بیماران، پرسنل و عملکرد مطمئن تجهیزات است. تیمهای فنی بیمارستانی، مراکز تعمیرات تجهیزات پزشکی و مهندسان بالینی باید با تسلط کامل و ابزارهای مناسب، این فرآیند را بهدرستی انجام دهند.
